Zoek ik een nu boekhouder of accountant en wat is eigenlijk het verschil?
Accountant
Een accountant is iemand die beroepsmatig jaarrekeningen controleert, jaarrekeningen opmaakt of financiële administraties voert. Voor dit beroep is een speciale opleiding nodig.
In veel landen is, net als in Nederland, het voeren van een beroepstitel voor een beroep, dat vergelijkbaar is met de Nederlandse accountant, wettelijk beschermd.
Werkzaamheden
Controle
Doel van de accountantscontrole van een jaarrekening is het verschaffen van zekerheid over de getrouwheid ervan, zodat de ondernemingsleiding, aandeelhouders, banken, beleggers, crediteuren, subsidieverstrekkers, enz. de jaarrekening kunnen gebruiken voor hun beslissingen. Wanneer een accountant een jaarrekening controleert legt hij zijn oordeel vast in een accountantsverklaring. Zo'n verklaring is verplicht bij de jaarrekening van middelgrote en grote ondernemingen waaronder de aan de beurs genoteerdebedrijven en bij de jaarrekening van diverse overheidsorganisaties zoals gemeenten. Niet iedere accountant mag deze wettelijk verplichte controles uitvoeren, hiervoor gelden aanvullende eisen.
Naast de accountantsverklaring met een eindoordeel, kan de accountant allerlei bevindingen die naar voren zijn gekomen bij zijn onderzoek rapporteren aan de leiding van de organisatie in de vorm van een accountantsverslag of een management letter.
Behalve jaarrekeningen controleert een accountant ook andere (financiële) rapportages waarin verantwoording over iets wordt afgelegd, bijv. een milieuverslag of eensubsidieafrekening.
Samenstellen
Wanneer een accountant voor een cliënt een jaarrekening opmaakt die openbaar wordt gemaakt, voegt hij er een samenstellingsverklaring bij. Hij heeft de jaarrekening dan niet gecontroleerd en kan dus geen zekerheid geven dat de jaarrekening juist en volledig is. Zijn deskundigheid en beroepsvoorschriften zorgen er echter voor dat het samenstellen van de jaarrekening op kwalitatief hoog niveau plaatsvindt.
Advies
Een accountant is een gekwalificeerd adviseur op een breed terrein, onder meer management en organisatie, financiële administratie en fiscale aangelegenheden. Zijn brede financieel-economische kennis maakt een accountant tot 'huisarts' voor zijn cliënten en hij kan waar nodig doorverwijzen naar specialisten.
Wanneer een accountant de administratie voert en/of de jaarrekening opmaakt is deze natuurlijke adviesfunctie geen enkel probleem. Maar wanneer een accountant of accountantskantoor naast de controle van de jaarrekening ook allerlei los van de jaarrekeningcontrole staande adviesopdrachten uitvoert bij dezelfde cliënt, zou zijn onafhankelijkheid in het geding kunnen komen. Enerzijds omdat hij iets zou moeten controleren wat hijzelf of zijn collega heeft geadviseerd en anderzijds omdat de cliënt dan zou kunnen dreigen om de vaak lucratieve adviesopdrachten niet meer door hem te laten uitvoeren. Daarom is in veel landen deze dubbelrol als controleur en adviseur gesplitst.
Een accountant moet een post HBO of WO opleiding hebben gevolgd en zich via een openbaar register houden aan gedrags- en beroepsregels. Bovendien moet hij zich voortdurend (verplicht) blijven bijscholen.
Boekhouder
Een boekhouder verzorgt de boekhouding van één of of meerdere bedrijven. Een boekhouder doet ander werk dan een accountant. Een boekhouder moet zich beperken tot samenstellende werkzaamheden terwijl de accountant een verklaring mag afgeven die iets zegt over de betrouwbaarheid van de gegevens. Bij sommige bedrijven of instellingen is een accountantsverklaring bij wet verplicht, of wordt soms door belanghebbenden geëist. Een boekhouder mag deze verklaring niet afgegeven. Het is dus zo dat een accountant wel alle werkzaamheden van een boekhouder mag doen, maar op dit punt dus niet andersom.
In tegenstelling tot bij de titel accountant mag in principe iedereen zich zelf boekhouder noemen.
Werkzaamheden
In veel bedrijven in het midden- en kleinbedrijf bestaat de administratie uit één enkel persoon. Al dan niet bijgestaan door een full- of parttime medewerker voor (delen van) het inboekwerk, is deze persoon volledig verantwoordelijk voor de gehele administratie. Bij grotere bedrijven werkt de boekhouder onder leiding van de financieel manager of controller. De allergrootsten hebben een interne accountantsdienst onder verantwoordelijkheid van een CFO.
Werkzaamheden
De werkzaamheden omvatten veelal het boeken en verwerken van alle gegevens, debiteurenbeheer en crediteurenbetalingen, maar daarnaast ook rapportages en de meeste belastingaangiftes. Bedrijven of instellingen van enige omvang hebben hiervoor een fiscaal jurist in dienst of besteden het uit aan een belastingadviseur.
Een boekhouder heeft doorgaans een diploma op MBO vier niveau (administrateur) - of HBO-niveau (bachelor). Andere typische diploma's voor boekhouders zijn de Associatie diploma's Praktijkdiploma Boekhouden en Moderne Bedrijfsadministratie. In principe kan iedereen zich echter boekhouder of administratiekantoor noemen, omdat er geen wettelijke regeling voor bestaat. Sommige boekhouders proberen zich te onderscheiden door aansluiting bij een kwaliteitsinstelling als het NOAB. Deze stellen eisen aan deskundigheid, kwaliteit en presentatie.
In Vlaanderen bestaat de opleiding tot boekhouder uit een driejarige Bachelor-opleiding aan een hogeschool. Een accountant heeft doorgaans een hogere opleiding. Dikwijls is dat een bijkomend jaar ("bachelor na bachelor") na een basisopleiding boekhouding, bedrijfseconomie, bedrijfsbeheer, ... ; maar vaker nog een Masteropleiding aan een universiteit.
Controle van de jaarrekening gebeurt door de bedrijfsrevisor.
Hoe verder?
Of u dus een boekhouder zoekt of juist een accountant hangt af van uw wensen. Heeft u verklaringen nodig dan moet dat via een accountant. Heeft u geen verklaring nodig, dan kan een boekhouder juist de goede keuze zijn. De vraag verschuift dan meer naar met welke persoon ga ik in zee.
Boekhouder of accountant kan een moeilijke afweging zijn als u niet goed op de hoogte bent van de verschillen in kwaliteit en prijs.
Denk in ieder geval aan de volgende zaken:
· Veel zelfstandig ondernemers denken dat zij een accountantscontrole nodig hebben voor hun jaarcijfers en kiezen daarom voor een accountant en niet voor een boekhouder. Dit is een verkeerde veronderstelling.
Een accountantsverklaring is alleen nodig als u tenminste aan 2 van de volgende 3 eisen voldoet:
· de waarde van uw activa bedraagt € 4.400.000,- of meer;
· uw (netto) omzet bedraagt € 8.800.000,- of meer;
· het gemiddeld aantal werknemers in uw organisatie is meer dan 50.
· Er zijn grote verschillen tussen boekhoudkantoren. Het ene kantoor verzorgt ook allerlei fiscale adviezen toegesneden op uw specifieke situatie, terwijl het andere kantoor ‘productie draait’ door uw administratie te laten verwerken door goedkope krachten en vervolgens automatisch een jaarrekening te genereren.
· De grootte van een kantoor is belangrijk: bij kleinere kantoren heeft u persoonlijke aandacht en korte lijnen en u kent de persoon die voor u werkt. Bij een groter kantoor haalt de leidinggevende u als klant binnen en moet u het vervolgens doen met een van de medewerkers als u vragen heeft. Zorg dus dat als u op oriënterend gesprek gaat bij een kantoor dat u dan ook inderdaad spreekt met de persoon waar u (dagelijks) mee te maken krijgt.
· De meeste bedrijven kiezen voor een accountantskantoor omdat ze daarvan meer kwaliteit verwachten. Gezien de opleidingen en de bevoegdheden is dat deels terecht. De accountants zijn gebonden aan een vaste werkwijze, waardoor de kwaliteit van het werk gegarandeerd is, maar waardoor het ook langer duurt. Hier betaalt u dus voor.
· Bij een accountant betaald u voor de extra kennis die hij in huis heeft, óók als u daarvan geen gebruik maakt.
· Als u een financiering nodig heeft bij de bank is het handig om te kiezen voor een (gerenommeerd) accountantskantoor, dan krijgt u de financiering makkelijker rond.
· Vergeet niet om bij uw keuze op te letten of het kantoor internetboekhouden aanbiedt. Deze trend is inmiddels toch wel groot geworden: veel bedrijven werken er al jaren met plezier mee! Het is handig, want u kunt zelf boeken en het accountants-/administratiekantoor kan "over uw schouder" meekijken.
· Kijk goed naar welke klanten een kantoor al heeft. Heeft een kantoor hoofdzakelijk privé-personen als klant of juist grote bedrijven dan kunt u beter op zoek gaan naar een bedrijf dat zich specialiseert op het MKB. Let op: veel kantoren zeggen zich te specialiseren op het MKB maar check of dat ook echt zo is.
Lees ook op onze website ook het artikel 'Een goede boekhouder kiezen, waar let je op'.